Türkiye'de çocuklardaki obezite oraný son 20 yýlda yüzde 5'ten yüzde 15'e yükseldi.
2010-01-21 - 22:34
Yapýlan araþtýrmalar, hafta sonlarý gençlerin yüzde 70'inin buralarda yemek yediðini ve haftada 2 kez fast food türü yiyeceklerle beslendiðini gösteriyor. Buralara harcanan para, yýlda 5.2 milyar dolar.
Eskiden zengin toplumlarýn sorunu olan þiþmanlýk artýk geliþmekte olan toplumlarýnda sorunu olarak karþýmýza çýkýyor. Yurdumuzda da gerek çocukluk gerekse eriþkin döneminde þiþmanlýk artýk toplum saðlýðýný tehdit eden ve mutlaka önlem alýnmasý gereken bir hastalýk. Ýlaçlar, iþgücü kaybý, tedavi masraflarýný da düþünürseniz hem kiþisel hem de ülke ekonomisi için büyük bir olumsuz etken olmaya baþladý
OBEZÝTE SAYISI GÝDEREK ARTIYOR
Türkiye'de çocuklardaki obezite oraný son 20 yýlda yüzde 5'ten yüzde 15'e yükseldi. Yanlýþ beslenme ve aktivite azlýðý bunda önemli bir etken. Uluslararasý dergilerde yayýnlanan verilere göre, 1972'de 7 bin 500 olan fast food restoranlarýnýn sayýsý 1997'den sonra 200 binlerin üzerine çýktý. Bugün rakamlar daha da yüksek. A.B.D. Ulusal Restoran Birliði raporlarýna göre A.B.D.'de yiyecek servisi yapýlan 925,000 nokta bulunmaktadýr. Bu noktalardan yýlda 70 milyar servis yapýlmakta ve 510 milyar dolarlýk bir ciro ortaya çýkmaktadýr. 12,5 milyon kiþinin çalýþtýðý bu sektör kamu sektöründen sonra A.B.D.'nin ikinci büyük istihdam alanýný oluþturmaktadýr. Türkiye'de ise özellikle alýþveriþ merkezlerinin üst katlarýnda bulunan ve fast food tarzý yiyecekler satan mekanlar, sosyal bir ortam saðladýðý için gençler tarafýndan tercih ediliyor. Yapýlan araþtýrmalar, hafta sonlarý gençlerin yüzde 70'inin buralarda yemek yediðini ve haftada 2 kez fast food türü yiyeceklerle beslendiðini gösteriyor. Buralara harcanan para, yýlda 5.2 milyar dolar.
ABD OBEZ ÝNSANLARIN ÜLKESÝ OLDU
Obez insanlarýn ülkesi olarak bilinen Amerika'da on kiþiden altýsý fazla kilolu; bunlardan üçte biri de fazla kilolu sýnýrýný da geçip obez sýnýfýna girmektedir. Obeziteden kaynaklanan birçok hastalýk var. Diyabet, hipertansiyon, damar sertliði ve kanser yýlda 100 bin kiþinin ölümüne neden olurken, Amerikan saðlýk sektöründe de yýlda nerdeyse 100 milyar dolar gibi bir maliyet oluþturmaktadýr. ABD'de saðlýkta bakým ve tedavi finansal yönetim cemiyetinin yaptýðý araþtýrma; 1987'den 2002 yýlýnda kadar yapýlan harcamalarýnýn yüzde 20 arttýðýný ortaya koymaktadýr
OBEZETÝN DOSTU FAST FOOD
Haftada 2 kez bu tür yiyecekleri tüketmek ise 15 yýlda 4.5-5 kilo alýnmasýna neden olabiliyor. "emir, kalsiyum, vitamin, folik asit açýsýndan fakir, yað, enerji, kolestrol, tuz ve basit karbonhidrat bakýmýndan zengin fast food yiyeceklerin obeziteyi tetiklediðini ifade eden , diyetisyenelr, kolay eriþilebilirlik, lezzet ve reklamlarýn gençleri ve çocuklarý bu yiyeceklere yönlendirdiðini vurguluyorlar. Hacettepe Üniversitesi Saðlýk Bilimleri Fakültesi Dekaný Prof. Dr. Perihan Arslan çocuklarýn günde en az 2 saati televizyon karþýsýnda geçirdiklerini kaydetti. Arslan, "Bu sýrada hiçbir þey yemeseler bile harcayamadýklarý enerji miktarý 167 kalori. Bir de kek, þekerleme, cips yediklerini düþünürsek bunlardan alacaklarý enerji en az 50–100 kalori" diye konuþtu.
YÝYECEKLERE UYARI KONMALI
Günde 2 saat kesintisiz televizyon izleyen ya da bilgisayar oynayan çocuklarýn fazladan 40 gram alma olasýlýðý bulunduðunu ifade eden Arslan, gençlerin spora yöneltilmesi ve doðru beslenme konusunda bilinçlendirilmesi gerektiðini kaydetti. Obezitenin özellikle büyükþehirlerde yaþayanlar için ciddi bir tehlike haline geldiðini vurgulayan Arslan, dünya saðlýk örgütünün, yiyeceklerin üzerine "þiþmanlatýr" ya da "yüksek kalorili ürün" uyarýsýnýn konulmasý, porsiyonlarýn küçültülmesi gibi önlemler almayý planladýðýný bildirdi.
YILDA 300 BÝN KÝÞÝ OBEZÝTEDEN ÖLÜYOR
Akdeniz Üniversitesi (AÜ) Týp Fakültesi Endokrinoloji ve Metabolizma Bilim Dalý Öðretim Üyesi Prof. Dr. Mustafa Kemal Balcý, her yýl 300 bin insanýn obezite (aþýrý þiþmanlýk) nedeniyle öldüðünü söyledi. Obezitenin dünyanýn en hýzlý yayýlan hastalýklarýndan biri olduðunu belirten Prof. Dr. Mustafa Kemal Balcý, halen 300 milyon insanýn obez olduðunu ifade etti. Bu rakamýn Türkiye'de 8,5 milyon civarýnda olduðunu dile getiren Balcý, þunlarý kaydetti:"Obezite, dünyada sigaranýn neden olduðu ölümlerin ardýndan ikinci sýrada yer almaktadýr. Her yýl 300 bin insan obezite nedeniyle hayatýný kaybediyor. Bütün ülkeler, saðlýk harcamalarýnýn yüzde 10-12'sini, obezlik ve obezitenin neden olduðu hastalýklara harcýyor. ABD'de obezlik ile ilgili hastalýklarýn tedavisi için yýllýk 75 ile 100 milyar dolar arasý para harcanýyor."
2025 YILINDA TÜRKÝYE OBEZ ÜLKESÝ OLACAK
Bu hýzla devam ederse 2025 yýlýnda Türkiye obez bir toplum haline gelecektir. 2236 yýlýnda ise dünya üzerinde obez olmayan insan kalmayacaktýr."Obezliðin, çocuklarda 6 yaþa kadar indiðinin de altýný çizen Balcý, özellikle 30 yaþ üzerinde bu rahatsýzlýðýn geliþtiðini söyledi. Kadýnlarda bel kalýnlýðýnýn 88 santimetre, erkeklerde ise 102 santimetreyi geçtiði durumlarda yaðlanma tehlikesinin baþladýðýna da deðinen Balcý, þu bilgileri verdi: "Bel bölgesindeki yaðlar, özellikle damarlarda ciddi sorunlar yaratýyor. Þiþmanlýðýn asýl nedeni genlerden kaynaklanýyor olsa da, beslenme alýþkanlýðý büyük önem taþýyor. Aldýðýnýz kalori ile yaktýðýnýz kalori uyumsuzsa, vücuttaki yað oraný artýyor. Bunun sonucunda obezlik, obezliðin sonucunda ise diyabet, hipertansiyon, koroner kalp hastalýklarý, safra kesesi rahatsýzlýklarý, mide ve baðýrsak hastalýklarý baþta olmak tehlikeli rahatsýzlýklar baþ gösteriyor
DÜNYADA OBEZÝTEYE HARCANAN PARA
ABD'de obezitenin ulusal saðlýk harcamalarýnda obezite tedavisinin yeri yüzde 9.1 oranýndadýr. 1998 yýlýnda obezite tedavisi için harcanan miktar 78.5 milyar dolarken, 2002 yýlýnda 92.6 milyar dolara yükselmiþ. 2008 yýlý için 127 milyar dolarýn üstünde bir harcama öngörülmektedir. Türkiye'de 2005 yýlýnda obezite tedavisi için devlet ve özel sektörde 60 trilyon harcanmýþ. 2006 yýlýnýn ilk 8 ayýnda devlet harcamalarýnýn tutarý 22 trilyon lira.
Obezite nedir?
Obezite yani aþýrý kilolu olma bir enerji dengesizliðidir. Alýnan enerji ile harcanan enerji arasýnda bir dengesizlik vardýr. Her ne kadar obezitenin çok az bir oranda sebebi endokrin veya genetik kaynaklý olabilirse de, obez hastalar hareketleri az olan ve özellikle kilo aldýrýcý karbonhidrat ve yaðdan zengin diyetle düzensiz beslenen hastalardýr. Anne ve babasý þiþman olan çocuklarýn þiþman olma olasýlýðý normal kilolu anne ve babasý olan çocuklara göre iki misli daha fazladýr. Bunda genetik yatkýnlýðýn yanýnda, ailenin yemek yeme ve yaþam tarzý etkindir. Eski ve yanlýþ inanýþ,kilolu çocuk saðlýklý çocuktur fikri,artýk kesinlikle terk edilmelidir.
Anne sütü obeziteyi önlüyor
Araþtýrmalar anne sütü ile beslenen çocuklarda mama alanlara göre obezitenin daha düþük olduðunu göstermektedir. Benzer bir baðlantý hamilelik döneminde annenin iyi beslenmesi ile ilgili de kuruluyor. Çocuklarýn aþýrý kilolu olmaya eðilimli olduklarý dönem, vücut yað oranlarýnýn artmaya baþladýðý 5,6 yaþlarýdýr. Bu yaþlarda çocuklarýn vücut kütle indeksi artmaya baþlar ve bünyeleri daha fazla yað dokusu depolamaya baþlar. Bu dönemde düzenli beslenmenin saðlanmasý, cips, þekerli içecekler, mayonez, ketçap gibi kalorisi fazla yiyeceklerden uzak durulmasý gerekmektedir. Genetik kaynaklý þiþman çocuklar hayatýn ilk yýllarýndan itibaren þiþmandýrlar ve ailede de aþýrý þiþmanlýk vardýr.
|