Cumhurbaşkanı Abdullah Gül, Diyarbakır Büyükşehir Belediye Başkanı Osman Baydemir’i, Çankaya Köşkü’nde kabul etti. Baydemir’in, Diyarbakır’ın tarihi surlarının onarımı başta olmak üzere kentin sorunlarıyla ilgili Cumhurbaşkanı Abdullah Gül’e 21 talep sunduğu ve destek istediği belirtildi.
Diyarbakır Büyükşehir Belediye Başkanı Osman Baydemir, Genel Sekreter Abdullah Sevinç, İmar ve Şehircilik Daire Başkanı Murat Alökmen ve Koruma Uygulama Denetim Bürosu (KUDEB) Müdürü Orhan Balsak ile birlikte bugün saat 14.30′da Çankaya Köşkü’ne geldi. Cumhurbaşkanı Abdullah Gül tarafından kabul edilen Baydemir ve beraberindeki heyet Köşk’te 55 dakika kaldı.
Cumhurbaşkanı Gül’e Diyarbakır’ın 1939 yılında havadan çekilmiş bir fotoğrafını armağan eden Baydemir, görüşmede ‘Diyarbakır Kalesi- Tespitler ve Çözüm Önerileri’ başlıklı bir sunum yaptı. Cumhurbaşkanı Gül’ün sunumla ilgili sorular yönelttiği görüşmede Baydemir, 5 bin yıl önce Hurriler tarafından yapıldığı tahmin edilen Diyarbakır Surları’nın 1700 yıl önce Roma İmparatoru 2′inci Constantius tarafından onarıldığı bilgisini iletti.
Surlarda varlığını sürdürmüş otuza yakın uygarlığın izlerinin bulunduğunu belirten Baydemir, ünlü arkeolog Albert Gabriel tarafından Açık Hava Yazıtlar Müzesi olarak nitelendirildiğini hatırlattı. İç Kale’deki Amida Höyük’ün, kentin ilk kurulduğu nokta özelliğini taşıdığını ve araştırmalara göre kentin tarihinin 8 bin yıl olduğunu gösterdiğini anlatan Baydemir, 5.7 kilometre uzunluğundaki surların 82 burca sahip olduğunu belirtti.
İÇKALE’DE ARKEOPARK YAPILIYOR
Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın İç Kale Kültür Turizm Merkezi Projesi’ni başlattığını, cezaevi binasının Müze Eser Deposu ve Laboratuarı, Saint George Kilisesi’nin Sanat Galerisi, tarihi binaların Arkeoloji Müzesi ve Valilik Makamı, eski Garnizon Komutanlığı binasına da müze kafeteryası olarak işlevlendirme çalışmasının sürdüğünü anlatan Baydemir İç Kale’nin geri kalan kısmında yer alan mahalledeki 352 adet yapının Büyükşehir Belediyesi, Sur Belediyesi ve TOKİ tarafından yıkılarak ‘Arkeopark’ olarak düzenleneceğini anlattı.
KORUMA AMAÇLI İMAR PLANI YAPILDI
Suriçi’ndeki diğer bölümlerin ise 1980′lı yıllarla birlikte bozulduğunu, özellikle 1990′lardaki zorunlu göçle birlikte bu bölgedeki tarihi mekanların olumsuz etkilendiğini anlatan Baydemir, bu etkiyi azaltmak veya ortadan kaldırmak için yapılan çalışma başlatıldığını dile getirdi. Suriçi 1988 yılında birinci derece ‘Kentsel Sit Alanı’ ilan edildiğini, 1990 yılında ise koruma amaçlı imar planı hazırlandığını ve planın 1992′de Kültür ve Tabiat Varlıkları’nı Koruma Kurulu tarafından onaylanıp uygulanmaya başlandığını belirten Baydemir, “Ancak bu koruma planı Suriçi’ni korumamış ve yetersiz kalmıştır. Büyükşehir Belediyesi meclis kararı ile 2008 yılında bu planı askıya almış ve yeni koruma amaçlı imar planı hazırlanmıştır. Katılımcı bir tarzda hazırlanan plan tamamlanmış ve Koruma Bölge Kurulu’nun onayına sunulmuştur” dedi.
Hayata geçirilen projeler hakkında Cumhurbaşkanı Gül’e detaylı bilgi veren Baydemir, devam eden ve planlanan çalışmaları da tek tek anlattı. Tarihi Surlar’ın restorasyonu ve yapılması plananlanan çalışmaların tamamlanması amacıyla ekonomik kaynakların yerel yönetimlere aktarılması talebinde bulundu.
21 MADDELİK TALEP LİSTESİ
Baydemir, Diyarbakır Kalesi ve Suriçi’ni korumaya dönük ve kentin turizm potansiyelini ortaya çıkarılması amacıyla hazırladığı 21 maddelik talep listesini Cumhurbaşkanı Gül’e sundu. Baydemir’in Cumhurbaşkanı Gül’e sunduğu 21 madde ise şöyle;
1- Diyarbakır Surları ve Suriçi’nin Koruma Amaçlı İmar Planı doğrultusunda bütünlüklü restorasyon ve 3 Yıllık Acil Eylem Planı’nın hazırlanması;
2- Kültür Bakanlığı tarafından 2013 yılının ‘Diyarbakır Surları Yılı’ ilan edilip ulusal ve uluslar arası tanıtım sürecini başlatması;
3- Ağır tahribat görmüş 21 burç, bütünlüklü bir program dahilinde acilen restore edilmesi; 50 adet burcun içleri hafriyat ve molozlardan temizlenmesi; Temizlik işlemi Koruma Kurulu kararı ile Müze Müdürlüğü denetiminde yapılması sağlanması; Temizlik sonrası yeniden kirlenmesini ve işgalini önlemek amacıyla kırık kapıların bir an önce onarılması; Kahve, kafeterya gibi amaçlarla işgal edilen burçlar tahliye edilmesi; Burçlar arasındaki sur bağlantılarının onarımının yapılması; Onarım, temizlik ve tahliye işlemi bir program dahilinde yürütülmesi;
4- Suriçine yönelik geliştirilecek bütün projelerde merkezi-yerel yönetimlerin koordinasyonu sağlanması;
5- Mülkiyeti vakıflara ait olan anıtsal yapıların çevresinde bulunan yüksek katlı yapıların vakıflar tarafından kamulaştırılarak temizlenmesi;
6- Vakıflar Bölge Müdürlüğü tarafından restore edilen Ulu Camiinin önündeki Celal Güzelses Yeraltı Çarşısı’nın caminin siluetini bozduğu gerekçesiyle yıkılması. Ulu Cami restorasyon programına çarşının yıkımı projesinin eklenmesi. Büyükşehir Belediyesi buradaki 10 adet mülkiyetini bila bedelle yıktıracaktır. Çarşı alanı caminin peyzaj alanı olarak düzenlenmesi;
7- Mülkiyeti vakıflara ait olan Çiftehan’ın acilen projesi hazırlanıp restore edilmesi;
8- Suriçi’nde bulunan tescilli sivil mimari yapıların restorasyonu için merkez-yerel yönetimler ortak çalışma yürütmesinin sağlanması;
9- Sur içindeki 1531 adet yüksek katlı yapı Büyükşehir Belediyesi ve TOKİ tarafından ortak proje ile ele alınarak öncelikle kamulaştırılması ve Suriçi’nin dokusuna uygun hale getirilmelsi; (Mardin kent merkezindeki kentsel SİT alanında olduğu gibi).
10- Sur koruma bandında bulunan Şehitlik Mahallesi Benusen Vadisi’ndeki 1160 adet gecekondu yine TOKİ ile birlikte kamulaştırılarak peyzaj düzenlenmesinin yapılması;
11- Sur içinde bulunan tescilli 345 adet tescilli sivil mimari yapının restorasyonu Kültür ve Turizm Bakanlığı, Büyükşehir Belediyesi ve Sur Belediyesi ile birlikte projelendirilerek uygulanması;
12- Surlarla bütünlük oluşturan Dicle Vadi Projesi’nin en önemli ayağı olan su tutma işleminin gerçekleştirilmesi için DSİ Genel Müdürlüğü tarafından Dicle Nehri üzerinde iki adet regülatörün yapılmasının sağlanması;
13- Dicle Vadi Projesi kapsamında öngörülen Su Sporları Tesisleri, Botanik Park ve Üniversite Çarşı ve Göleti, Dicle Üniversitesi mülkiyetinde olup söz konusu projelerin üniversite tarafından yapılması ya da yapımı için arazi mülkiyetinin Büyükşehir Belediyesi’ne devredilmesinin sağlanması;
14- Diyarbakır’ın Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın 2010-2023 Stratejik Planı’na Kültür ve Marka Şehirler Listesi, İnanç Koridoru Turizmi ve Termal Turizm şehirleri listesine alınması;
15- Kentimizde bulunan tarihi ve tescilli bir yapının Cumhurbaşkanlığı tarafından kamulaştırılarak restore edilmesi;
16- Kısa vadede mevcut Askeri Havaalanı’nın uluslar arası trafiğe açılması, orta vadede uluslar arası sivil havalimanı Ulaştırma Bakanlığı tarafından yapılması;
17- Yapımına başlanan Çevre Yolu’nun Elazığ-Silvan, Silvan-Mardin bölümü Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından programa alınması;
18- Karayolları Genel Müdürlüğü’nün otoban güzergahını Diyarbakır’a ulaştırılmasının sağlanması;
19- Devlet Demir Yolları tarafından planlanan Hızlı Tren Projesi’nin yapım çalışmasının hızlandırılması;
20- Otel yapımında teşviklerin geliştirilmesi;
21- Dicle Üniversitesi bünyesinde Turizm ve Otelcilik Yüksek Okulu ile Mimarlık Fakültesi bünyesinde Restorasyon Ana Bilim Dalı’nın kurulmasının sağlanması. – Diyarbakır
Osman Baydemir Çankaya Köşkü’ndeDarp Edilen Kaymakam Uludere’de!
